Haber Arama
Ana Sayfa Hakkımızda Modelcilik & Otomobil Diorama Özel Magazin Basında Biz Kaynakça Ziyaretçi Defteri Bize Ulaşın
Web Sitemize Hoşgeldiniz. Bugün
  Dr Diecast Menü 
 
  İnceleme Arşivi 
 
  Üye Girişi
Bülten ve duyurulardan haberdar olabilmek için sitemize üye olunuz.
 
E-Mail Adresi
Parolanız

 
Şifremi Unuttum (?)
Şimdi üyemiz olun
   
 
  Haberler & Duyurular
 
  Facebook'ta Biz
 
 
  Samiye Morkaya 1899-1972    
 

Dünyadaki ilk resmi otomobil yarışı, 22 Temmuz 1894'te düzenlenmiş ve Paris-Roven arasında 50 km'lik bir mesafeyi kapsayan bu yarışta 19 otomobil mücadele etmişti. Yarışı Le Petit Journal Gazetesi organize etmiş ve otomobiller saatte 18 km/h gibi bir sürat ortalamasıyla yarışmışlardı. İlerleyen yıllarda otomobil sporlarında farklı branşlar gelişmiş ve ilk pist yarışı 1898'de Periqueeux'te düzenlenmiştir.

Kısa adı FIA olan Uluslararası Otomobil Federasyonu'nun 1904 yılında kurulmasıyla otomobil sporlarının gelişimi daha da hızlanarak devam etmiştir. FIA'nın merkezi Paris'te bulunmaktadır.

Dünyada otomobil yarışları düzenlenmeye başlandığı dönemde Anadolu'da sadece 'at arabası' yapılabiliyordu. Sanayi Devriminin kaçırılması gibi çok önemli bir nedenle ülkemizde otomobil sporlarının başlangıcı Batı Avrupa'dan çok sonra gerçekleşebilmişti. Türkiye'de otomobilcilik, 1923 yılında Atatürk'ün emriyle 'Türk Seyyahin Cemiyeti'nin kurulmasıyla kurumsal bir yapıya kavuşmuştur. Aynı zamanda Türkiye'ye gelen yabancılara, Türkler ve Türkiye hakkında doğru bilgileri verecek rehberlerin eğitimini de planlayan bu cemiyet 1926 yılında Türkiye Turing Klubü, 1930 yılında ise Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu (T.T.O.K) adını almıştır.

1930'lu yıllardan 1950'lere kadar Türkiye'de düzenlenen bazı yarışlar ise şunlardı;

1938 yılında Yunan Otomobil Kulübü ELPA, T.T.O.K. ile birlikte Balkan Rallisi'ni düzenledi. İstanbul'dan başlayan ralli, Edirne, Haskova, Sofya ve Selanik'ten sonra Atina'da sona erdi.

1940-1945 yılları arasında yaşanan İkinci Dünya Savaşı nedeniyle bütün dünyada duran otomobil sporları faaliyetleri Türkiye'de de durdu. Uzun yıllardan sonra Türkiye'de otomobil sporları 1953 yılında yeniden başladı. T.T.O.K. aynı yıl '1. Otomobil Mukavemet Yarışı''nı düzenledi. 2500 km.'lik yarış İstanbul'dan başlıyor, Ankara, Konya, Eskişehir, Bursa, Balıkesir, İzmir, Çanakkale üzerinden geçip İstanbul'da bitiyordu. Bu yarışın programını ve güzergâhını, o yıl İsveç'ten gelen bir otomobil sporcusu, sonraki yıllarda ise ismi otomobil sporları ile özdeşleşen Ali Sipahi yapmıştı.

1954 yılında bu yarışın ikincisi de yapıldı. Aynı yıl son derece ilginç bir yarış daha yapıldı. Yarışın ilginç olan yönü sadece bayan sürücülerin katılıyor olmasıydı. Yarış İstanbul'dan başlıyor, Edirne'ye gidiyor ve tekrar aynı yoldan İstanbul'a dönüyordu. Bu yarışta ise Lemis Özdes birinci olmuştu.

T.T.O.K.'nın kurulmasından 4 yıl sonra ülkemizdeki ilk otomobil yarışı, İstanbul Veliefendi çayırında yapılmış ve 30 otomobilin katıldığı bu yarışı 1926 model Buick otomobilleri ile Suphi ve Ziya Bey ekibi kazanmıştı.

Türkiye'de ilk organize otomobil yarışı ise 1931 yılında İstinye - Maslak arasında zamana karşı tırmanma şeklinde yapılmıştı. T.T.O.K.'nın öncülüğünde, Milliyet Gazetesi'nin kurucusu ve o zamanki sahibi Ali Naci Karacan'ın maddi yardımı ile yapılan bu yarış 1934 yılına kadar her yıl tekrarlanmıştır. Böylelikle Türkiye'nin ilk otomobil yarışı sponsorluğu, zamanın Milliyet Gazetesi sahibi tarafından gerçekleştirilmiş oluyordu. Mustafa Kemal ATATÜRK'ün gelip sporcuları bizzat kutladığı bu yarışın galibi ise, ilk Türk bayan otomobil yarışçısı Samiye Morkaya olmuştu.

Daha sonra İstanbul Hipodromunda, aynı at yarışlarında olduğu gibi müşterek bahislerin tutulabildiği çeşitli otomobil yarışları düzenlenmiş ve Samiye Morkaya o dönemde yapılan bu pist yarışlarının bazılarını da kazanmıştı.

1899 yılında İstanbul Silivrikapı'da dünyaya gelen Samiye Hanım Yedikule Alman Mektebi'ni bitirmişti. Ailesi tarafından müziğe olan ilgisi fark edilen Samiye Hanım uzun yıllar Tanburi Cemil Bey'den kemençe dersleri almıştı. O yıllarda konservatuar bölümü olan Darülelhan'da 1922 yılında açılan bir sınavı kazanıp müziği meslek edinerek kemençe öğretmeni olmuştu. Samiye Morkaya aynı yıl Pangaltı Amerikan Garajı'ndan da ilk ehliyetini almıştı.

Samiye Hanım, 1923 yılında dönemin popüler romancılarından Burhan Cahid Bey ile evlenmişti. Burhan Cahid Bey aynı yıl Samiye Hanım'a ilk otomobilini almıştı. Eşinin sazını her ne kadar sevmiyor olsa da otomobillere duyduğu merakı keyifle izleyen Burhan Cahid Bey, eşinin otomobilini her iki yılda bir yenilemekteydi. Bir süre sonra Turing Klüp'ün düzenlediği otomobil yarışlarına katılan Samiye Hanım 1930'dan itibaren yarışların tek kadın sürücüsü olmuş ve sonraki yıllarda kadınların bu yarışlara katılmasına öncülük etmişti.

Az önce bahsi geçen İstinye Köprüsü ile Zincirlikuyu arasındaki 9,5 kilometrelik parkurdaki yarışın sonucunda ilginç bir olay yaşanmış, yarışı ikincilikle bitiren Paşazade Vehbi Bey, birinicinin bir kadın olması gerekçesiyle sonuca itiraz etmişti. Bu itiraz kısa sürede mahkemeye aksetmiş ve Sultanahmet Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 'Bir kadın da otomobil yarışlarına katılabilir' şeklindeki kararıyla Samiye Hanım'ın birinciliği resmiyet kazanmıştı.

Ertesi yıl yapılan yarışta da birinci olan Samiye Hanım, 1934 yarışlarında aynı parkurda kaza yaparak ağır yaralanmıştı. Kullandığı Ford marka otomobil devrilince sol kolu feci bir şekilde parçalanmıştı. Tedavisini önce dönemin meşhur doktorlarından Mim Kemal, daha sonra da İsviçre'den bir konferans için İstanbul'a gelen Profesör Nissen üstlenmişti. Uzun süren bir tedaviden sonra kolu büyük oranda iyileşmişti ama Samiye Hanım o kazadan sonra parmaklarını bir daha kullanamadı. Ancak bu kaza onu, otomobillere duyduğu büyük meraktan hiçbir zaman soğutamamıştır.

Samiye Morkaya 1972 yılının Haziran ayında 73 yaşında öldüğünde, hala Nash marka bir otomobil kullanmaktaydı.

Aynı zamanda Avrupa'nın ilk kadın rallicisi ünvanını da taşımakta olan Samiye Morkaya'nın, Türkiye'deki F1 pistine adının verilmesi İskender Aruoba gibi ülkemizde motor sporlarının gelişiminde büyük önem taşıyan isimler tarafından dile getirilmiş olsa da maalesef bu gerçekleşememiştir.

Kaynaklar:

Hürriyet Gazetesi 20 Kasım 2001 "Tekkede Doğan İlk Kadın Rallicimiz...", Toplumsal Tarih Dergisi Nisan 2009, M.Burak Çetintaş
Türk Popüler Tarihinde İlkler, Kemal Cenk Sarıoğlu, Şafak Altun
www.rallispor.com
www.isok.org.tr

 
Ekleme : 6.1.2012 13:42:41 2466 defa okundu
Bu sayfayı paylaş

 
 
 
 
Ana Sayfa I Hakkımızda I Modelcilik & Otomobil I Diorama Özel I Magazin I Basında Biz I Ziyaretçi Defteri I Bize Ulaşın
Her hakkı saklıdır © 2012 Dr Diecast
Tasarım & Programlama CreaNet Bilişim Hizmetleri